EnglishDetails
ObjectnummerM2728
TitelHoekmeetinstrument of kwadrant
Vervaardiger Claes Jansz. Vooght, Jacobus Robijn (instrumentenmaker)
BeschrijvingHoekmeetinstrument uit de 17de eeuw, ontwikkeld uit het astrolabium. Het werd aan de wal gebruikt voor het meten van de hoogte van een hemellichaam en voor het bepalen van de plaatselijke tijd.
De voorkant van het kwadrant geeft behalve de tijdlijnen ook de azimuthlijnen, zodat met één en dezelfde waarneming niet alleen hoogte en azimuth van het waargenomen hemellichaam kon worden vastgesteld, maar ook de tijd. Bovendien zijn de declinaties van 36 sterren aangegeven. Wordt met behulp van één van deze de tijd gemeten, dan kan de zo gevonden 'sterretijd' worden herleid tot zonnetijd, met behulp van de achterzijde van het kwadrant, waarop een aantal concentrische cirkels is aangebracht. Deze cirkels geven achtereenvolgens: 1) de verdeling in 24 uren; 2) de zodiakale verdeling; 3) de kalenderverdeling; 4) de positie van de 36 sterren, berekend volgens de juiste stijging. Over deze cirkels heen draaien twee alhidades of wijzers. Het instrument werd, in aangepaste vorm, ook op zee gebruikt.
De voorkant van het kwadrant geeft behalve de tijdlijnen ook de azimuthlijnen, zodat met één en dezelfde waarneming niet alleen hoogte en azimuth van het waargenomen hemellichaam kon worden vastgesteld, maar ook de tijd. Bovendien zijn de declinaties van 36 sterren aangegeven. Wordt met behulp van één van deze de tijd gemeten, dan kan de zo gevonden 'sterretijd' worden herleid tot zonnetijd, met behulp van de achterzijde van het kwadrant, waarop een aantal concentrische cirkels is aangebracht. Deze cirkels geven achtereenvolgens: 1) de verdeling in 24 uren; 2) de zodiakale verdeling; 3) de kalenderverdeling; 4) de positie van de 36 sterren, berekend volgens de juiste stijging. Over deze cirkels heen draaien twee alhidades of wijzers. Het instrument werd, in aangepaste vorm, ook op zee gebruikt.
Vervaardiging plaatsAmsterdam[stad], Amsterdam[stad]
Datum 1675 - 1700
Vervaardiging periodeeind 17de eeuw
Objectnaamkwadrant, hoekmeetinstrument
Objectcategoriemeetinstrumenten
Formaat
instrument breedte: 51.00 cm
instrument hoogte: 2.50 cm
instrument hoogte: 2.50 cm
StandplaatsNiet op zaal