EnglishDetails
ObjectnummerM11776
TitelDemonstratiemodel sliphaken voor boomkorkotters
Boomkorvissersvaartuig zonder uit de brug bedienbare winch
Boomkorvissersvaartuig zonder uit de brug bedienbare winch
Vervaardiger G. Groenendijk (vervaardiger)
BeschrijvingDit demonstratiemodel is gemaakt door G. Groenendijk uit Goedereede. Groenendijk was lid van een werkgroep van de Scheepvaart Inspectie die zich bezig hield met het oplossen van de stabiliteitsproblemen van de boomkorkotters. Deze eeuwenoude techniek was goed toepasbaar voor kleine schepen. Men begon eind jaren vijftig met het gebruiken van grotere kotters en boomkornetten wat de boomkorvisserij uiterst gevaarlijk maakten. Op 9 juli 1960 verging de kotter BR 9 Sara Magdalena; het net kwam vast te liggen en het schip kapseisde, met een dode tot gevolg. Veel rampen volgden; zo’n 18 kotters kapseisden. Ingenieur A.C.W. Elfering leidde de werkgroep waar Groenendijk lid van was, en begon een onderzoek in 1967 naar de stabiliteit van boomkorkotters. Groenendijk kwam met een voorstel om sliphaken toe te passen zodat de netten losschoten als ze vast kwamen te zitten. Dit werd uiteindelijk ook verplicht op alle boomkorkotters. Het model had hij zelf gemaakt om de sliphaak te demonstreren. Wanneer alle touwtjes en elastiekjes op dit model correct zijn aangebracht toont het inderdaad wat er gebeurt bij een te grote belasting van het bovenste blok van de giek wanneer de boomkor vastloopt. Door belasting van de sliphaak komt dat blok los en schiet het naar de lummel van de giek, waardoor de kracht (momentwerking) heel anders aangrijpt op het schip.
Het scheepje heeft een spits en een rond uiteinde, wat de boeg en de achtersteven moeten voorstellen. Het is gesneden uit één stuk hout waarop twee masten zijn bevestigd. In het midden van het voorste dek is een spijker bevestigd. Aan bakboord- en stuurboordzijde van de boeg zitten aan elke kant een spijker en een schroefoog, waar touwen aan bevestigd zijn. Op het achterdek zijn eveneens aan beide kanten twee spijkers geslagen. Op het achterdek in het midden zijn twee grote schroeven geplaatst met een gleufkop. De achtersteven heeft wat lichte beschadiging. Bij de twee spijkers aan stuurboordzijde van de boeg zijn er twee lege gaten waar mogelijk andere spijkers hebben gezeten, of dat dat de oude plekken van de spijker(s) waren.
Bij het model bevinden zich twee langwerpige bouten van dezelfde maat, 11,9 cm, met een moer aan beide uiteinden. Eén heeft een bruin touw eraan bevestigd wat afgebroken is. Op de bout staat het nummer: 4326.B. De ander heeft een touw dat nog bevestigd is aan het model. Deze bout heeft het nummer 4326.C. Deze bouten moeten boomkorbomen voorstellen, waaraan netten worden bevestigd.
Het model heeft twee masten. De achterste mast is 14,8 cm hoog en heeft een spijker bovenop waaraan een kleine lus van touw is bevestigd; hier is mogelijk een touw van afgebroken. Om de mast zit het touw van de inventarisatiekaart. De mast begint dun aan de onderkant, wordt iets dikker en loopt dun af aan de bovenkant.
De voorste mast is 18,4 cm hoog en heeft eenzelfde vorm als de achterste mast. Deze voorste mast heeft drie schroefogen waaraan touwen zijn bevestigd. De mast heeft een spijker aan de bovenzijde waaraan een dun wit touw bevestigd is, die loopt naar de spijker in het midden van het voorste dek. Verder heeft de mast twee rondhouten die bevestigd zijn via ijzeren pinnen onder aan de basis van de mast. Deze twee rondhouten moeten gieken voorstellen. Ze hebben speling en zijn bevestigd via touwtjes. De giek aan bakboordzijde heeft vier schroefogen waaraan vijf touwen bevestigd is. Aan de bovenkant zit een schroefoog waaraan een zwart touw bevestigd is. Dit touw loopt via een schroefoog van de voorste mast naar de schroef met gleufkop die op het achterdek is bevestigd, en zorgt ervoor dat de giek overeind blijft. De lus die ervoor zorgt dat het touw vast zit aan de schroef, heeft een uiteinde waaruit nog een lus is gemaakt, dat losjes bevestigd is aan de schroef aan stuurboordzijde ernaast. Aan hetzelfde bovenste schroefoog van de giek loopt een bruin touw dat bevestigd is aan de spijker die in de boeg geslagen is. Dit touw heeft een uiteinde dat los van de giek hangt, waaraan een restant van een elastiekje is bevestigd. Onderin op de giek zit een schroefoog waaraan een beige touw bevestigd is, dat door een tweede haak aan de bovenkant van het giek loopt. Daaraan zit een ring bevestigd, waar een bruin touw doorheen loopt. Dit bruine touw is bevestigd door middel van de twee spijkers op het achterdek, wat via het schroefoog van stuurboordzijde door de ring van de giek loopt, waarna het los naar beneden hangt. Het uiteinde van dit touw is afgebroken. Mogelijk was dit bevestigd aan het bruine touw dat opgerold om een ijzeren bout zit. Een dik wit touw met aan beide uiteinden een knoop loopt vanaf een schroefoog van de giek naar de mast. Dit touw hangt slap en dient hoogstwaarschijnlijk om het giek te vangen mocht het zwarte touw breken.
De giek aan stuurboordzijde heeft maar één schroefoog en op de bovenkant een spijker, waaraan drie touwen bevestigd zijn. Aan de spijker zit een bruin touw dat bevestigd is aan de mast met een schroefoog. Dit touw houdt de giek overeind. Aan dezelfde spijker zit een wit touw waaraan een elastiek bevestigd zit. Dit elastiek is gebroken. Deze zat oorspronkelijk gespannen om de achterste mast. Aan het schroefoog van de giek zit een zwart touw. Dit touw is bevestigd aan de schroef op het achterdek, en loopt via het schroefoog aan stuurboordzijde naar het schroefoog op de giek, en hangt los. Dit touw zat waarschijnlijk vast aan de boomkorboom. Aan hetzelfde schroefoog van de giek is een touw bevestigd dat aan de boom vast zit. Dit touw loopt door de boom heen waardoor als je het touw optilt, de bout evenredig kan worden gehesen.
Het scheepje heeft een spits en een rond uiteinde, wat de boeg en de achtersteven moeten voorstellen. Het is gesneden uit één stuk hout waarop twee masten zijn bevestigd. In het midden van het voorste dek is een spijker bevestigd. Aan bakboord- en stuurboordzijde van de boeg zitten aan elke kant een spijker en een schroefoog, waar touwen aan bevestigd zijn. Op het achterdek zijn eveneens aan beide kanten twee spijkers geslagen. Op het achterdek in het midden zijn twee grote schroeven geplaatst met een gleufkop. De achtersteven heeft wat lichte beschadiging. Bij de twee spijkers aan stuurboordzijde van de boeg zijn er twee lege gaten waar mogelijk andere spijkers hebben gezeten, of dat dat de oude plekken van de spijker(s) waren.
Bij het model bevinden zich twee langwerpige bouten van dezelfde maat, 11,9 cm, met een moer aan beide uiteinden. Eén heeft een bruin touw eraan bevestigd wat afgebroken is. Op de bout staat het nummer: 4326.B. De ander heeft een touw dat nog bevestigd is aan het model. Deze bout heeft het nummer 4326.C. Deze bouten moeten boomkorbomen voorstellen, waaraan netten worden bevestigd.
Het model heeft twee masten. De achterste mast is 14,8 cm hoog en heeft een spijker bovenop waaraan een kleine lus van touw is bevestigd; hier is mogelijk een touw van afgebroken. Om de mast zit het touw van de inventarisatiekaart. De mast begint dun aan de onderkant, wordt iets dikker en loopt dun af aan de bovenkant.
De voorste mast is 18,4 cm hoog en heeft eenzelfde vorm als de achterste mast. Deze voorste mast heeft drie schroefogen waaraan touwen zijn bevestigd. De mast heeft een spijker aan de bovenzijde waaraan een dun wit touw bevestigd is, die loopt naar de spijker in het midden van het voorste dek. Verder heeft de mast twee rondhouten die bevestigd zijn via ijzeren pinnen onder aan de basis van de mast. Deze twee rondhouten moeten gieken voorstellen. Ze hebben speling en zijn bevestigd via touwtjes. De giek aan bakboordzijde heeft vier schroefogen waaraan vijf touwen bevestigd is. Aan de bovenkant zit een schroefoog waaraan een zwart touw bevestigd is. Dit touw loopt via een schroefoog van de voorste mast naar de schroef met gleufkop die op het achterdek is bevestigd, en zorgt ervoor dat de giek overeind blijft. De lus die ervoor zorgt dat het touw vast zit aan de schroef, heeft een uiteinde waaruit nog een lus is gemaakt, dat losjes bevestigd is aan de schroef aan stuurboordzijde ernaast. Aan hetzelfde bovenste schroefoog van de giek loopt een bruin touw dat bevestigd is aan de spijker die in de boeg geslagen is. Dit touw heeft een uiteinde dat los van de giek hangt, waaraan een restant van een elastiekje is bevestigd. Onderin op de giek zit een schroefoog waaraan een beige touw bevestigd is, dat door een tweede haak aan de bovenkant van het giek loopt. Daaraan zit een ring bevestigd, waar een bruin touw doorheen loopt. Dit bruine touw is bevestigd door middel van de twee spijkers op het achterdek, wat via het schroefoog van stuurboordzijde door de ring van de giek loopt, waarna het los naar beneden hangt. Het uiteinde van dit touw is afgebroken. Mogelijk was dit bevestigd aan het bruine touw dat opgerold om een ijzeren bout zit. Een dik wit touw met aan beide uiteinden een knoop loopt vanaf een schroefoog van de giek naar de mast. Dit touw hangt slap en dient hoogstwaarschijnlijk om het giek te vangen mocht het zwarte touw breken.
De giek aan stuurboordzijde heeft maar één schroefoog en op de bovenkant een spijker, waaraan drie touwen bevestigd zijn. Aan de spijker zit een bruin touw dat bevestigd is aan de mast met een schroefoog. Dit touw houdt de giek overeind. Aan dezelfde spijker zit een wit touw waaraan een elastiek bevestigd zit. Dit elastiek is gebroken. Deze zat oorspronkelijk gespannen om de achterste mast. Aan het schroefoog van de giek zit een zwart touw. Dit touw is bevestigd aan de schroef op het achterdek, en loopt via het schroefoog aan stuurboordzijde naar het schroefoog op de giek, en hangt los. Dit touw zat waarschijnlijk vast aan de boomkorboom. Aan hetzelfde schroefoog van de giek is een touw bevestigd dat aan de boom vast zit. Dit touw loopt door de boom heen waardoor als je het touw optilt, de bout evenredig kan worden gehesen.
Vervaardiging plaatsGoedereede
Datum 1967 - 1970
Onderwerpboomkorvisserij
Objectnaamvolmodel, blokmodel, demonstratiemodel
Objectcategoriescheepsmodellen
Formaat
scheepsmodel hoogte: 23.00 cm
scheepsmodel lengte: 21.50 cm
scheepsmodel breedte: 15.00 cm
scheepsmodel lengte: 21.50 cm
scheepsmodel breedte: 15.00 cm
StandplaatsNiet op zaal