EnglishDetails
ObjectnummerM1352
TitelPalmhouten nachtwijzer
VervaardigerR+M (onzeker) (instrumentenmaker)
BeschrijvingPalmhouten nachtwijzer gedateerd 14 May 1714. De nachtwijzer is in principe alleen een tijdmeet instrument. Deze nachtwijzer is gemaakt voor gebruik van de Juliaanse tijdrekening. Met sommige nachtwijzers kan men ook de breedte bepalen d.m.v. poolsterhoogte. Met deze kan men alleen maar de lokale tijd bepalen met een nauwkeurigheid van ongeveer 15 minuten. Aan boord werd het nocturlabium, volgens zeggen, gebruikt om begin en einde van de wacht te bepalen. De buitenste schijf is een kalenderschaal volgens Juliaanse kalender en is verdeeld in 12 maanden. Maand 1 is M (March), maand 2 is A (April) enz. tot en met maand 12 is F (February). Op de handgreep staat de volgende inscriptie: 2x 1714 onder elkaar de hoofdletters R+M met daaronder1714, May 14. Achterop in Oud Engels: The Littel Bear – Sheweth the Hour if you add one Hour and ten Mines. Op de meetlat is nog een bloemmotief aangebracht ter versiering.
De waarnemer draait de binnenste wijzer op de datum van de waarneming. Vervolgens houdt hij het vizier (gat in midden) op de poolster gericht en zet de meetlat zodanig dat hij op het oog de sterren Dubhe en Merak (Grote Beer) raakt en dus evenwijdig loopt aan hun verbindingslijn, of zodanig dat de meetlat evenwijdig loopt aan de verbindingslijn tussen de Poolster-Kochab (Kleine Beer). De meetlat wijst nu de lokale tijd aan op binnenste schaal in 15 minuten nauwkeurig. Deze nachtwijzer is gemaakt voor gebruik van de grote Beer. Indien gebruik wordt gemaakt van de Kleine Beer dan moet er een tijdscorrectie worden toegepast van + 1 uur en 10 minuten.
De waarnemer draait de binnenste wijzer op de datum van de waarneming. Vervolgens houdt hij het vizier (gat in midden) op de poolster gericht en zet de meetlat zodanig dat hij op het oog de sterren Dubhe en Merak (Grote Beer) raakt en dus evenwijdig loopt aan hun verbindingslijn, of zodanig dat de meetlat evenwijdig loopt aan de verbindingslijn tussen de Poolster-Kochab (Kleine Beer). De meetlat wijst nu de lokale tijd aan op binnenste schaal in 15 minuten nauwkeurig. Deze nachtwijzer is gemaakt voor gebruik van de grote Beer. Indien gebruik wordt gemaakt van de Kleine Beer dan moet er een tijdscorrectie worden toegepast van + 1 uur en 10 minuten.
Vervaardiging plaatsEngeland[koninkrijk]
Datum 1714-05-14 - 1714-05-14
Objectnaamnachtwijzer, tijdmeter, nocturnaal, noctilabe, nocturlabium
Objectcategoriemeetinstrumenten
Materiaalpalmhout
Formaat
geheel lengte: 23.70 cm
geheel breedte: 10.00 cm
geheel hoogte: 2.00 cm
geheel breedte: 10.00 cm
geheel hoogte: 2.00 cm
StandplaatsNiet op zaal