EnglishDetails
ObjectnummerM4
TitelVolmodel van een vrachtvaarder uit het gebied van de Middellandse Zee, bekend onder de naam 'Matarómodel, 15de eeuw
Mataró-model
Spaans karveel
Mataró-model
Spaans karveel
BeschrijvingZeegaand zeilschip uit de 15de eeuw, van ca. 1425, en als dusdanig één van de oudste West-Europese scheepsmodellen', bekend onder de naam 'Matarómodel. Volgens overlevering afkomstig uit een kapel in de Catalaanse plaats Mataró (bij Barcelona). Het model wordt beschouwd als een kerkmodel (ex-voto- / votiefmodel, dat wil zeggen een model geschonken aan een kerk). Mogelijkerwijs werd het model meegedragen in processies. Het model voert nu één mast. Op enig moment heeft het drie masten gehad, ook één op het voorkasteel en één op het achterkasteel. Er is echter grote twijfel of het schip ooit drie masten had en waren de twee masten op voor- en achterkasteel latere toevoegingen.
Zie voor (Engels) artikel over Mataró-model https://www.iemed.org/dossiers-en/dossiers-iemed/accio-cultural/mediterraneum-1/documentacio/anau.pdf
Haring en graan zijn de belangrijkste goederen die vanuit de Oostzee naar de toenmalige Nederlanden worden verscheept in de late Middeleeuwen en de zestiende eeuw. De Oostzeehandel is zó belangrijk, dat het de moedernegotie (de moeder aller handel) heet en de basis legt voor de welvaart in de zeventiende eeuw. De goederen worden verscheept met koggen, het belangrijkste Noord-Europese scheepstype. Als de koggen ook naar de Middellandse Zee varen, beïnvloeden zij daar de scheepsbouw en ontstaat er een nieuw type schip: de coca, cocha of cocche genoemd. Hierin valt duidelijk het Nederlandse woord kogge te herkennen.
Dit model van een coca is al bijna 600 jaar oud. Het is daarmee het oudste West-Europese scheepsmodel ter wereld. Het heeft het kenmerkende ‘voorkasteel’ uit de vroege vijftiende eeuw, en prachtige details zoals een monstertje op de boeg. Die moest de bemanning beschermen tegen gevaar.
Coca’s zijn vaak op middeleeuwse kunstwerken afgebeeld. Dat is niet zo gek, als je bedenkt dat het scheepstype overal in Europa voorkwam. Tussen Europese landen werd volop gehandeld en de schepen kwamen dus in havens van Noord- tot Zuid-Europa.
Zie voor (Engels) artikel over Mataró-model https://www.iemed.org/dossiers-en/dossiers-iemed/accio-cultural/mediterraneum-1/documentacio/anau.pdf
Haring en graan zijn de belangrijkste goederen die vanuit de Oostzee naar de toenmalige Nederlanden worden verscheept in de late Middeleeuwen en de zestiende eeuw. De Oostzeehandel is zó belangrijk, dat het de moedernegotie (de moeder aller handel) heet en de basis legt voor de welvaart in de zeventiende eeuw. De goederen worden verscheept met koggen, het belangrijkste Noord-Europese scheepstype. Als de koggen ook naar de Middellandse Zee varen, beïnvloeden zij daar de scheepsbouw en ontstaat er een nieuw type schip: de coca, cocha of cocche genoemd. Hierin valt duidelijk het Nederlandse woord kogge te herkennen.
Dit model van een coca is al bijna 600 jaar oud. Het is daarmee het oudste West-Europese scheepsmodel ter wereld. Het heeft het kenmerkende ‘voorkasteel’ uit de vroege vijftiende eeuw, en prachtige details zoals een monstertje op de boeg. Die moest de bemanning beschermen tegen gevaar.
Coca’s zijn vaak op middeleeuwse kunstwerken afgebeeld. Dat is niet zo gek, als je bedenkt dat het scheepstype overal in Europa voorkwam. Tussen Europese landen werd volop gehandeld en de schepen kwamen dus in havens van Noord- tot Zuid-Europa.
Vervaardiging plaatsMataro[plaats]
Datum 1425 - 1425
Objectnaamvolmodel, kerkmodel, spantmodel
Objectcategoriescheepsmodellen
Materiaalhout, verzilverd koperdraad
Techniekkarveel[bouwwijze]
Formaat
model lengte: 123.00 cm
model breedte: 55.00 cm
model hoogte: 125.00 cm
model hoogte: 136.00 cm
model breedte: 55.00 cm
model hoogte: 125.00 cm
model hoogte: 136.00 cm
DocumentatieVerslag Museum voor Land- en Volkenkunde en Maritiem Museum Prins Hendrik te Rotterdam
Het model van een Spaansch karveel uit het begin der 15e eeuw in het maritiem-museum "Prins Hendrik" te Rotterdam / Jan Willem van Nouhuys
The model of a Spanish caravel of the beginning of the fifteenth century / Jan Willem van Nouhuys
Scheepssier : een nostalgische terugblik op de kleurige tooi van oude schepen / Gerrit Ritske Kruissink
Die Katalanische Nao von 1450 / Heinrich Winter
Het Mataró-model : een bijzondere aanwinst / Leo M. Akveld / Ineke van Klink
Het Mataró-model: sleutel tot kennis? / Leo M. Akveld
La nau Catalana de 1450 : segons el model del Museu Prins Hendrijk de Rotterdam / Heinrich Winter / S. Hernández i Izal
Op zoek naar de geheimen van de houten scheepsbouw uit de late Middeleeuwen / S. Engelsman
Het oudste scheepsmodel van Europa / F. den Houter
Magnifiek maritiem : voorwerpen uit het Maritiem Museum 'Prins Hendrik' vertellen hun verhaal / Leo M. Akveld / Marieke Burgers / Hans Westerink / Henk Slechte
Evocacions : a l'entorn de la Coca de Mataro / J.M. Martinez-Hidalgo y Teran / Laureano Carbonell Relat / X. Pastor Quijada / J.M. Figueras
Raakvlakken tussen scheepsarcheologie, maritieme geschiedenis en scheepsbouwkunde : inleidingen gehouden tijdens het Glavimans Symposion 1985 / Reinder Reinders
Medieval ships and shipping / Gillian Hutchinson
Sant Elm i la coca / Ignasi Maria Colomer
The art and archaeology of Venetian ships and boats / Lillian Ray Martin
Schiffe an den Küsten der Pyrenäenhalbinsel : eine kulturgeschichtliche Untersuchung zur Schiffstypologie und -terminologie in den iberoromanischen Sprachen bis 1600 / Rolf Eberenz
War at sea in the Middle Ages and Renaissance / John B. Hattendorf / Richard Watson Unger
Maritime warfare in Northern Europe : technology, organisation, logistics and administration 500 BC-1500 AD : papers from an international research seminar at the Danish National Museum, Copenhagen, 3-5 May 2000 / Anne Nørgård Jørgensen / Flemming Kaul
Mediterraneum : splendour of the medieval Mediterranean, 13th-15th centuries / Elisenda Guedea / David Abulafia / Sjoerd de Meer
Les cartes portolanes : la representació medieval d'una mar solcada / Ramon J. Pujades i Bataller
Historische houten scheepsbouw in Nederland : een aanzet tot multidisciplinair onderzoek : verslag symposium 5 november 2004 gehouden op de Bataviawerf in Lelystad / Frits R. Loomeijer / Gerbrand Moeyes / Ad van der Zee
Romeinse barken, sandalen en feloeken : de zeilvaart op de Middellandse Zee / Hans Haalmeijer / Dik Vuik
Het Mataró-model : overlevering, feiten en beoordeling van de vorm / Frits R. Loomeijer / Jelle Gerritsma
Le superbe navi : cantieri e tipologie navali liguri medievali / Furio Ciciliot
Topstukken Maritiem Museum Rotterdam / Matthijs Dicke / Boudewijn Pothoven / Annelies van der Zouwen / Erik Hesmerg / Petra Hesmerg / Frits R. Loomeijer
Voyager au Moyen Âge / Anaïs Alchus
Die Schiffe des Christoforo Colombo, 1492 / Wolfram zu Mondfeld / Peter Holz / Johannes Soyener
La dispersión de objetos de arte fuera de España en los siglos XIX y XX / Fernando Pérez Mulet / Immaculada Socias Batet / Jonathan Brown
Het schip : de geschiedenis van het schip van primitief vlot tot atoom-onderzeeboot met reconstructies in woord en beeld / Björn Landström / W. van den Donker / G.A. Cox
El model de coca o nau catalana del segle xv: un segle d’incerteses al voltant de la mal anomenada ‘Coca de Mataró’ / Marcel Pujol i Hamelink
Ex machina Leonardo : Da Vincis Maschinen zwischen Wissenschaft und Kunst / Ernst Seidl / Frank Dürr / Michael La Corte / Theresia Bauder / Bernd Engler
Sobre la coca de Sant Simó / Josip Colomer i Busquets
D.G. van Beuningen (1877-1955) : grootvorst aan de Maas / Harry van Wijnen
Maritieme meesterwerken / Irene B. Jacobs / Friso Lammertse / Peter Jan de Werk / Rosemarie van der Tol / Matthias Dijkshoorn / Rozanne de Bruijne / Sandra Kisters / Sjarel Ex / Christel van Hees / Ron J.W.M. Brand
Het model van een Spaansch karveel uit het begin der 15e eeuw in het maritiem-museum "Prins Hendrik" te Rotterdam / Jan Willem van Nouhuys
The model of a Spanish caravel of the beginning of the fifteenth century / Jan Willem van Nouhuys
Scheepssier : een nostalgische terugblik op de kleurige tooi van oude schepen / Gerrit Ritske Kruissink
Die Katalanische Nao von 1450 / Heinrich Winter
Het Mataró-model : een bijzondere aanwinst / Leo M. Akveld / Ineke van Klink
Het Mataró-model: sleutel tot kennis? / Leo M. Akveld
La nau Catalana de 1450 : segons el model del Museu Prins Hendrijk de Rotterdam / Heinrich Winter / S. Hernández i Izal
Op zoek naar de geheimen van de houten scheepsbouw uit de late Middeleeuwen / S. Engelsman
Het oudste scheepsmodel van Europa / F. den Houter
Magnifiek maritiem : voorwerpen uit het Maritiem Museum 'Prins Hendrik' vertellen hun verhaal / Leo M. Akveld / Marieke Burgers / Hans Westerink / Henk Slechte
Evocacions : a l'entorn de la Coca de Mataro / J.M. Martinez-Hidalgo y Teran / Laureano Carbonell Relat / X. Pastor Quijada / J.M. Figueras
Raakvlakken tussen scheepsarcheologie, maritieme geschiedenis en scheepsbouwkunde : inleidingen gehouden tijdens het Glavimans Symposion 1985 / Reinder Reinders
Medieval ships and shipping / Gillian Hutchinson
Sant Elm i la coca / Ignasi Maria Colomer
The art and archaeology of Venetian ships and boats / Lillian Ray Martin
Schiffe an den Küsten der Pyrenäenhalbinsel : eine kulturgeschichtliche Untersuchung zur Schiffstypologie und -terminologie in den iberoromanischen Sprachen bis 1600 / Rolf Eberenz
War at sea in the Middle Ages and Renaissance / John B. Hattendorf / Richard Watson Unger
Maritime warfare in Northern Europe : technology, organisation, logistics and administration 500 BC-1500 AD : papers from an international research seminar at the Danish National Museum, Copenhagen, 3-5 May 2000 / Anne Nørgård Jørgensen / Flemming Kaul
Mediterraneum : splendour of the medieval Mediterranean, 13th-15th centuries / Elisenda Guedea / David Abulafia / Sjoerd de Meer
Les cartes portolanes : la representació medieval d'una mar solcada / Ramon J. Pujades i Bataller
Historische houten scheepsbouw in Nederland : een aanzet tot multidisciplinair onderzoek : verslag symposium 5 november 2004 gehouden op de Bataviawerf in Lelystad / Frits R. Loomeijer / Gerbrand Moeyes / Ad van der Zee
Romeinse barken, sandalen en feloeken : de zeilvaart op de Middellandse Zee / Hans Haalmeijer / Dik Vuik
Het Mataró-model : overlevering, feiten en beoordeling van de vorm / Frits R. Loomeijer / Jelle Gerritsma
Le superbe navi : cantieri e tipologie navali liguri medievali / Furio Ciciliot
Topstukken Maritiem Museum Rotterdam / Matthijs Dicke / Boudewijn Pothoven / Annelies van der Zouwen / Erik Hesmerg / Petra Hesmerg / Frits R. Loomeijer
Voyager au Moyen Âge / Anaïs Alchus
Die Schiffe des Christoforo Colombo, 1492 / Wolfram zu Mondfeld / Peter Holz / Johannes Soyener
La dispersión de objetos de arte fuera de España en los siglos XIX y XX / Fernando Pérez Mulet / Immaculada Socias Batet / Jonathan Brown
Het schip : de geschiedenis van het schip van primitief vlot tot atoom-onderzeeboot met reconstructies in woord en beeld / Björn Landström / W. van den Donker / G.A. Cox
El model de coca o nau catalana del segle xv: un segle d’incerteses al voltant de la mal anomenada ‘Coca de Mataró’ / Marcel Pujol i Hamelink
Ex machina Leonardo : Da Vincis Maschinen zwischen Wissenschaft und Kunst / Ernst Seidl / Frank Dürr / Michael La Corte / Theresia Bauder / Bernd Engler
Sobre la coca de Sant Simó / Josip Colomer i Busquets
D.G. van Beuningen (1877-1955) : grootvorst aan de Maas / Harry van Wijnen
Maritieme meesterwerken / Irene B. Jacobs / Friso Lammertse / Peter Jan de Werk / Rosemarie van der Tol / Matthias Dijkshoorn / Rozanne de Bruijne / Sandra Kisters / Sjarel Ex / Christel van Hees / Ron J.W.M. Brand
StandplaatsOp zaal